Vài kỷ niệm với bạn tôi,
Nguyễn Tự Cường
(1947 – 2009)
Nguyên Giao
Nguyễn Tự
Cường không những học chung cùng lớp ở
trường trung học Chu Văn An (CVA) từ thời
ở Chuồng Ngựa, mà c̣n là hàng xóm với tôi ở khu
Nguyễn Tri Phương giữa Trường đua Phú
Thọ, và sân Vận động Cộng ḥa trong Chợ
Lớn.
Tôi c̣n nhớ sau
biến cố chấm dứt Đệ Nhất Cộng
Ḥa tháng 11, năm 1963, hàng chục những cuộc biểu
t́nh, và đảo chánh theo sau, cùng với lúc phong trào
nhạc trẻ rất thịnh hành
ở Sài G̣n, đă ảnh hưởng trực tiếp vào
sinh hoạt của lũ học tṛ ở lứa tuổi
16, mới lớn như tụi tôi.
Trong Lớp Đệ
Nhị B1; Trường (Mới)
Từ trái: Bùi Kim Bảng
(1), Lại Đức Hùng (2), NGUYỄN
TỰ CƯỜNG (3),
Nguyễn Anh Giao (4 ), Nguyễn Thẩm Huỳnh (7),
Đặng Tuấn Long (8)
Tại nhà Cường,
phải đợi khi bác thân sinh ra Cường là bác
Nguyễn Đoan Tự (lúc đó cũng là một giáo
sư – sau thành giám học - ở CVA) vắng nhà,
Cường nhiều lần biểu diễn rất
sống động làm guitatist a terre (vừa đánh đàn
Tây ban cầm, vừa lăn trên
mặt đất), và nhái giọng chẳng khác ǵ ‘Quốc trưởng’
Nguyễn Khánh, “Giờ này
ở Paris, de Gaulle cũng đang làm conference de presse như
tôi!” làm mấy đứa CVA tụi tôi ôm bụng, ḅ ra
cười ở sàn nhà.
Sau khi hoàn tất
chương tŕnh trung học năm 1965, theo
hoàn cảnh khác nhau, chúng tôi phân tán mỗi đứa
một nơi.
Cho đến năm
1972, sau một chuyến đi xa & dài, tôi mới trở
lại Sài G̣n, và t́nh cờ gặp lại Cường trong
một bữa ăn tối khá thịnh soạn trong
một nhà hàng ở trung tâm Sài G̣n. Cường
– lúc đó đang làm cho Phủ Tổng Ủy Dân Vận
của ông Hoàng Đức Nhă - đă được trang
trọng xướng danh là một thành viên chính thức
của Lyons Club ở Sài G̣n.
Đó là
lần cuối chúng tôi đă gặp nhau ở Việt
Thật bất
ngờ, và mừng rỡ tại Little Saigon trong một
buổi họp để vận đông thành lập
Mạng Lưới Nhân Quyền năm 1997, tôi – từ San
Diego lái xe 100 dặm lên – và Cường từ
Nhiều năm
tiếp theo, Cường và tôi đă có dịp gặp
gỡ, ôn lại những chuyện cũ, và những
biến cố ở Việt Nam, ăn uống, đến
thăm mấy lần, căn nhà của Cường ở
Fairfax, Virginia, và của tôi, ở San Diego, California, cách xa
nhau 3 ngàn dặm, từ góc này, chéo qua chiều ngang của
lục địa Mỹ bao la.
Do đó tôi đă có
dịp tận mắt chứng kiến nhiều lần
Cường thể hiện ḷng thương mến bạn
bè, và những đóng góp của Cường trong vai tṛ
một activist tự nguyện, có kiến thức &
khả năng hơn nhiều người, trong những
nỗ lực chấm dứt chế độ độc
tài, vô luân, giúp Việt Nam được tự do và dân
chủ. Tại nhà Cường, có một lần chúng tôi
đă làm việc thâu đêm suốt sáng với linh mục
Nguyễn Hữu Lễ, soạn thảo bài thuyết tŕnh
bằng Anh ngữ để linh mục điều trần
về những vi phạm nhân quyền, và tự do tôn giáo ở
Việt Nam của bạo quyền Hà Nội, ở Quốc
Hội Hoa Kỳ sáng hôm sau.
Từ trái: Phạm văn Thịnh, Nguyễn
Viết Kim, Thúy Liễu, Bùi Bảo Sơn, GS Nguyễn
văn Kỷ Cương, GS Nguyễn Phương
Đàn,Hoàng Vĩnh Tiến, Nguyễn Thị Lâm, Ngọc Diệp,
Nguyễn Anh Giao, và NGUYỄN TỰ
CƯỜNG
(August 2001 *
Một trong những
lần gặp gỡ khó quên là tại
Mấy ngày hôm nay,
những tin tức về tai nạn bị
lật thuyền ở Thái Lan xảy ra đột ngột
cho Cường đă làm cho tôi sững sờ, và suy ngẫm
lan man. Tôi nhớ đến một văn hào nổi
tiếng nào đó đă có viết, “… Rồi những người mà
ta yêu thương - và thật sự yêu thương ta -
cứ lần lượt bỏ ta ra đi … ”
Làm sao ngăn chặn
thực trạng năo ḷng là số bạn thân thiết
đếm trên đầu ngón tay của
tôi – đúng lúc năm (ta) đang hết, Tết (Kỷ
Sửu) sắp đến - vừa sụt xuống một
người! Nhất là Cường, và tôi đă là bạn
khá thân thiết với nhau, như vậy đă suốt 50
năm trời …
Điều mà tôi
thấy đáng để ư - có thể coi là ly kỳ - là
Nguyễn Tự Cường lúc sống, đă làm
được nhiều chuyện tôi rất mến
phục, thế mà vừa mới ra đi, cũng lại
đă tác động được bạn bè chung quanh
gần gũi, thân thiết với nhau hơn.
Thử
hỏi mấy ai có thể làm được những
chuyện đó, như bạn tôi, Nguyễn Tự
Cường?
Không biết làm
thơ, tôi xin được mượn hai câu hát của
cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn để tiễn
đưa bạn tôi:
“Xin cho một
người vừa nằm xuống
Thấy bóng thiên
đường cuối trời thênh thang"
Nguyên Giao